آموزش مالی و اقتصادی

دارایی مالی

آیا تا به حال به اینکه چه چیزی دارایی محسوب می‌شود و چه چیزی دارایی محسوب نمی‌شود فکر کرده‌اید؟
اصلا تعریف دارایی مالی از نظر شما چیست؟
به گفته رابرت کیوساکی در کتاب پدر پولدار و پدر بی‌پول هر کس مفهوم دارایی و بدهی را به خوبی درک کند می‌تواند ثروتمند شود.
او عقیده دارد ثروتمندان دارایی را به دست می‌آورند اما مردم متوسط و فقیر بدهی حاصل می‌کنند و فکر می‌کنند دارایی‌ اندوخته‌اند.

در این محتوا تلاش بر این است که دارایی مالی و موارد مربوط به آن را به عنوان یکی از انواع دارایی مورد بررسی قرار دهیم.

دارایی چیست؟

در ابتدا بهتر است بدانیم دارایی چیست، منابعی که دارای ارزش اقتصادی هستند و افراد مالکیت آن‌ها را با انتظار ایجاد منابع در آینده به عهده دارند دارایی محسوب می‌شوند.

بنظر شما خانه‌ای که شما در آن زندگی می‌کنید دارایی شما محسوب می‌شود؟

باید گفت خیر، زیرا درآمدی برای شما ایجاد نمی‌کند!
اما خانه‌ای که مالک آن هستید، آن را اجاره داده‌اید و به‌طور ماهیانه اجاره آن را دریافت می‌کنید برای شما دارایی محسوب می‌شود. به بیان کاملا ساده هر چیزی که برای شما درآمد ایجاد کند دارایی شما است.

انواع دارایی‌ها

دارایی‌های که مورد خرید و فروش واقع می‌شوند به دو دسته دارایی‌های واقعی و دارایی‌های مالی قابل تقسیم هستند.

دارایی‌های فیزیکی

دارایی‌های واقعی همان دارایی‌های فیزیکی هستند، ملک، خودرو، طلا و … دارایی‌ فیزیکی هستند.

دارایی‌های مالی

دارایی‌های مالی دارایی‌های هستند که ارزش آن‌ها به پشتوانه دارایی‌های دیگر تعیین می‌شود و به خودی خود ارزشی ندارند مثل سهام، سپرده‌های بانکی و… دارایی‌های مالی در واقع یک دارایی نقدی و غیرفیزیکی هستند.

برای مثال بورس بازاری است که دارایی‌های مالی و واقعی در آن خرید و فروش می‌شوند.
به بازار بورسی که در آن دارایی‌های مالی یا دارایی‌های کاغذی خرید و فروش می‌شوند بورس اوراق بهادار می‌باشد.
جالب است بدانید در حال حاضر در کشور ما بیش از ٩ میلیون نفر در بورس دارای مد بورسی هستند و به خرید فروش در بورس اوراق بهادار مشغول هستند که این نکته نشان‌دهنده فراگیر بودن بورس اوراق بهادار یا به عبارتی دارایی‌های مالی می‌باشد.

البته دارایی‌ها را می‌توان در دسته بندی دارایی‌های جاری و دارایی‌های ثابت هم مورد بررسی قرار داد.

دارایی‌های جاری

این دارایی‌ها اقلامی هستند که در طی یک دوره مالی انتظار می‌رود به وجه نقد تبدیل، مصرف و یا فروخته شوند.
چنین دارایی‌هایی معمولا با توجه به سرعت تبدیل شدن به وجه نقد یا مصرف آن‌ها در ترازنامه ثبت می‌گردند.
موجودی کالا، ملزومات اداری، پیش پرداخت‌ها، بدهکاران و… شامل دارایی‌های جاری هستند.

دارایی‌های ثابت

اقلامی با عمر طولانی هستند که در جریان عملیات بنگاه تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرند.
چنین دارایی‌هایی با گذشت زمان و پس از استفاده مستهلک می‌گردند و به همین دلیل برای هرکدام از دارایی‌های ثابت استهلاک در نظر گرفته می‌شود. زمین، ساختمان، تاسیسات و…

طبقه بندی دارایی‌های مالی

دارایی‌های مالی به سه دسته قابل تقسیم هستند.

  • گروه اول
    دارایی‌هایی که ادعای مقابل آن ثابت است، یعنی دارنده چنین اوراقی مبلغ ثابتی را از طریق این اوراق کسب می‌کند، به این دسته از دارایی‌ها ابزار با درآمد ثابت گفته می‌شود.
  • گروه دوم
    صاحبان این نوع از دارایی‌ها، مانده سود را مطالبه می‌کنند، در این حالت پس از پرداخت به دارندگان این ابزار بدهی، مبلغی تحت عنوان عایدات پرداخت می‌شود.
  • گروه سوم
  • ابزار‌های مالی مانند سهام ممتاز و اوراق قرضه قابل تبدیل، دورگه یا دوزیستی هستند، چنین دارایی‌هایی آمیزه‌ای از هر دو گروه را مطالبه می‌کنند.

البته علاوه بر گروه‌های گفته شده دارایی‌های مالی دیگری هم  وجود دارند.

به چنین دارایی‌هایی اوراق مشتقه گفته می‌شود.
این حالت زمانی است که طرف قرارداد در برخی از قراردادها یا مجبور است و یا دارای این حق است که دارایی مالی را در زمان آینده بخرد یا بفروشد.

انواع متداول دارایی‌های مالی

  • وجه نقد
  • سهام و سایر اوراق بهادار
  • مطالبات دریافتنی
  • مطالبات قراردادی برای مبادله دارایی‌ها
  • قراردادی که با ابزار سرمایه‌ای خود نهاد تسویه خواهد شد.

در مورد دارایی‌های مالی توجه داشته باشید که بسیاری از آن‌ها مخصوصا سهام‌هایی ک ارزش و قیمت آن‌ها در نوسان است، تا زمانی که به وجه نقد تبدیل نشوند دارای ارزش مالی مشخصی نیستند.

سهام

سهام‌ دارایی‌های مالی است که سرمایه گذاران با خرید آن صاحب بخشی از یک شرکت شده و به میزان سهام خود در سود و زیان شرکت سهیم خواهند شد. سهام‌ دارای تاریخ انقضا نیست و می‌توان آن‌ها را به طور نامحدود نگهداری کرد یا اینکه به سایر سرمایه‌گذاران فروخت.

اوراق قرضه

اوراق قرضه یکی از راه‌هایی است که برای تامین مالی دولت‌ها یا پروژه‌های کوتاه مدت شرکت‌ها استفاده می‌شود.
خرید اوراق قرضه مانند قرض گرفتن دادن می‌باشد و افرادی که این اوراق را می‌خرند در واقع قرض دهنده پول هستند و به کمک این اوراق مشخص می‌شود که چه مقدار پول قرض داده شده، چه اره بهره‌ای باید پرداخت شود. اوراق قرضه دارای تاریخ انقضا هستند.

گواهی سپرده

گواهی سپرده روشی است که به وسیله آن سرمایه گذاران پول را برای یک دوره مشخص شده با نرخ بهره‌ای تضمین شده در بانک‌ها سرمایه گذاری می‌کنند. تاریخ انقضای گواهی‌های سپرده بسته به نوع قرارداد می‌تواند از چند ماه تا چند سال باشد.

مطالبات دریافتنی

چنین مطالباتی برای دریافت یک دارایی مالی از یک نهاد دیگر انجام می‌شود.

مطالبات قراردادی برای مبادله دارایی‌ها

مطالبات قراردادی مطالباتی هستند که برای مبادله دارایی‌ها یا بدهی‌های مالی با یک نهاد دیگر تحت شرایط مطلوب صورت می‌گیرند.

مزایا و معایب دارایی‌های مالی با انواع نقدینگی

دارایی‌های مالی با درجه نقدشوندگی بالا قابلیت افزایش قیمت و ارزش را دارد و می توان آن‌ها را به راحتی و در هر زمانی در صورت نیاز به وجه نقد تبدیل کرد.
البته دارایی‌های مالی با نقدینگی بالا افزایش ارزش زیادی نخواهند داشت و ارزش دارایی مالی فقط به اندازه ارزش دارایی ضمنی مرتبط با آن است.

در مقابل دارایی‌های با نقدشوندگی بالا مثل املاک و وسایل آنتیک قدیمی نمونه‌هایی از دارایی‌هایی هستند که دارای نقدشوندگی پایینی هستند، چنین دارایی‌هایی ارزشمند می‌باشند اما به ‌سرعت نمی‌توان آن‌ها را به وجه نقد تبدیل کرد.

نگهداری حجم زیاد پول در دارایی‌هایی که نقدشوندگی پایینی دارند حتی باعث ایجاد مشکلاتی در شرایط عادی نیز می‌گردد، در چنین شرایطی ممکن است شما مجبور به استفاده از وام‌های بانکی با بهره‌های زیاد شوید که در نهایت منجر به افزایش بدهی و تاثیر منفی در دیگر سرمایه‌گذاری‌ها و پس‌انداز بازنشستگی شود.

اندازه‌گیری دارایی‌های مالی در صورت‌های حسابداری

یکی از مهم‌ترین مسائل درمورد دارایی‌های مالی این است که ارزش آن‌ها در ترازنامه مالی به چه صورت گزارش خواهد شد.
هیچ تکنیک اندازه گیری واحدی وجود ندارد که برای همه‌ی دارایی‌های مالی بتواند مورد استفاده قرار بگیرد.
به طور مثال زمانی که دارایی‌ها در مقیاس کوچک باشند، قیمت بازار معیار اندازه‌گیری مناسبی برای آن‌ها به شمار می‌رود.
اما برای شرکت‌هایی که مالکیت عمده سهام شرکت‌های دیگر را در اختیار دارند قیمت بازار معیار مناسبی برای اندازه‌گیری محسوب نمی‌شوند.
برای ارائه صورت‌های مالی نیت مدیریت در سرمایه‌گذاری یک عامل کلیدی مهم به شمار می‌رود.

برای مثال اگر سهام یک شرکت با این قصد که پس از مدتی نگهداری به فروش برسد خریداری شده باشد (که در این حالت تجارت روزانه را می‌توان در نظر گرفت) در مقایسه با در اختیار داشتن مالکیت درصد عمده‌ای از سهام یک شرکت، در سهام شرکتی دیگر به شیوه‌ای متفاوت نشان داده می‌شود. اما با این حال انعطاف پذیری و منحصر به فرد بودن دارایی‌های مالی متفاوت، به این منظور نیست که شرکت‌ها می‌توانند مناسب‌ترین شیوه را انتخاب کنند، در واقع استاندارهای حسابداری تعدادی خط مشی عمومی را مشخص کرده‌اند تا دارایی‌های مالی، مختلف به حساب بیایند.

به پایان دارایی مالی رسیدیم، امیدواریم این مقاله مفید واقع شده باشد.

ممنون از همراهیتان.
مجموعه AccTrain  طی سالها تلاش  ارايه کننده انواع نرم افزارحسابداری موجود در بازار می باشد،.
مفتخریم پاسخ گوی نیاز شما باشیم .

جهت کسب اطلاعات بیشتراز حسابداری و نرم افزارهای حسابداری با ما همراه شوید.

مباحث مرتبط :


نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا