تجارت چیست؟چه کسانی باید قوانین آن را بدانند؟

تجارت

تجارت چیست؟چه کسانی باید قوانین آن را بدانند؟

از گذشته‌های بسیاری از افرادی که کالاها و خدمات را مورد معامله قرار می‌دادند خود را تاجر می‌نامیدند، بنظر شماهم تجارت یعنی همین؟ ارائه دادن کالا یا خدمات به دیگران و در مقابل آن چیزی ستاندن؟ شاید جالب باشد بدانید که تجارت تنها به این معنا نیست، بلکه در معاملات تجاری رضایت طرفین از موارد داده و ستانده شده شرط اصلی تجارت است!
و افراد زمانی می‌تواند بگویند تاجر هستند که هم خود و هم طرف مقابل احساس رضایت از معاملات داشته باشند.

همانطور که قطعا در ذهنتان شکل گرفت اولین شکل تجارت همان مبادله کالا به کالا بود که افرادی که به کالایی نیاز داشتند در آزاری پرداخت کالایی دیگر، مالکیت کالای مورد نیاز خود را به دست می‌آورند. با گذشت زمان این نوع تجارت تغییرات بسیاری کرد به صورتی که امروزه حتی بدون رد و بدل هیچ کالایی و تنها با ارائه خدمات، طرفین معامله به تجارت می‌پردازند.

توجه داشته باشید بنا به تعریف حقوقی تاجر کسی است که تمام زمان خود را صرف خرید و فروش کند.
یعنی به صورت تمام وقت، بنابراین کسانی که بقیه روز را به امور دیگری مشغول هستند و تنها به صورت پاره وقت به خرید و فروش کالا و خدمات می‌پردازند تاجر محسوب نمی‌شوند.

تجارت دارای چه انواعی است؟

به صورت کلی می‌توانیم تجارت را به دو دسته تجارت داخلی و تجارت خارجی مورد بررسی قرار دهیم.

  • تجارت داخلی
    تجارت داخلی تجارتی است که بین افراد یک کشور که در یک جامعه زندگی می‌کنند، دارای فرهنگ و زبان مشترکی هستند انجام می‌شود.

در چنین تجارت‌هایی از قوانین وضع شده در حوزه تجارت در آن کشور استفاده می‌شود.

  • تجارت خارجی
    تجارت خارجی تجارتی است که خارج از مرز جغرافیایی  جامعه افراد انجام می‌شود و مهم‌ترین نکته‌ای که در مورد تجارت‌های خارجی وجود دارد ثبت شرکت می‌باشد.

قانون تجارت چیست؟

قانون تجارت قواعد و مقررات حاکم در زمینه حقوق تجارت است.
این قوانین بر روابط بازرگانان و تجار حاکم است و دانستن قوانین تجارت نه تنها برای افرادی که تجارت می‌کنند بلکه برای حسابداران نیز ضروری است و حتی دانستن این قوانین می‌تواند به عموم مردم هم برای داشتن اطلاعات بیشتر در زمینه معاملات و خرید و فروش کمک شایانی نماید.
قبل از اینکه این قانون تصویب شود، شرع به عنوان قانون برروابط و معاملات حاکم بود و اگر تجار در معاملات خود دچار مشکلی می‌شدند قانون همان شرع و قانون مدنی عمومی بود.

این قانون شامل ١۶ باب و ۶٠٠ ماده قانونی است که در اردیبهشت ماه سال 1331 تصویب شده است.

بررسی تمام مواد و تبصره‌های این قانون ممکن است از حوصله این بحث برای تمام افراد خارج باشد، به همین دلیل تنها به بررسی توضیحات و تعاریف اولیه ارائه شده این قانون در باب اول و دوم که شامل تعاریف تاجر، عمل تجاری و نکاتی در حوزه دفاتر تجاری و همچنین ثبت آن‌ها می‌پردازیم.
این موارد طبق مواد قانونی ذکر شده در سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی جمع آوری شده است. همچنین شما عزیزان در صورت نیاز می‌توانید تمامی مواد قانونی و تبصره‌های مربوط به آنان را در همین سایت مطالعه فرمایید.

باب اول

‌مواد قانونی مربوط به تجار و معاملات تجارتی

ماده 1_ تاجر کسی است که شغل معمولی خود را معاملات تجارتی قرار بدهد.

ماده 2_ معاملات تجارتی شامل موارد زیر است:

  • خرید یا تحصیل هر نوع مال منقوض به قصد فروش یا اجاره اعم از اینکه تصرفاتی در آن شده یا نشده باشد.
  • تصدی به حمل و نقل از راه خشکی یا آب یا هوا به هر نحوی که باشد.
  • هر قسم عملیات دلالی یا حق‌العمل‌کاری (‌کمیسیون) و یا عاملی و همچنین تصدی به

هر نوع تأسیساتی که برای انجام بعضی امور ایجاد ‌می‌شود، از قبیل تسهیل معاملات ملکی، پیدا کردن خدمه یا تهیه و رساندن ملزومات و…

  • تأسیس و به کار انداختن هر نوع کارخانه مشروط بر اینکه برای رفع حوائج شخصی نباشد
  • تصدی به عملیات حراجی
  • تصدی به هر قسم نمایشگاه‌های عمومی
  • هر قسم عملیات صرافی و بانکی
  • معاملات برواتی اعم از اینکه بین تاجر یا غیر تاجر باشد.
  • عملیات بیمه بحری و غیر بحری
  • کشتی‌سازی و خرید و فروش کشتی و کشتیرانی داخلی یا خارجی و معاملات راجعه به آن‌ها

‌ماده 3_ معاملات ذیل به اعتبار تاجر بودن طرفین یا یکی از آن‌ها تجارتی محسوب می‌شود.

  • کلیه معاملات بین تجار، کسبه، صرافان و بانک‌ها
  • کلیه معاملاتی که تاجر یا غیر تاجر برای حوائج تجارتی خود انجام می‌دهد.
  • کلیه معاملاتی که اجزاء، خدمه یا شاگرد تاجر برای امور تجارتی ارباب خود انجام می‌دهند.
  • کلیه معاملات شرکت‌های تجارتی

‌ماده 4_ معاملات غیر منقول به هیچ وجه تجارتی محسوب نمی‌شوند.

‌ماده 5_ کلیه معاملات تجار، تجارتی محسوب است مگر اینکه ثابت شود معامله مربوط به امور تجارتی نیست.

‌باب دوم

مواد قانونی دفاتر تجارتی و دفتر ثبت تجارتی

‌فصل اول_دفاتر تجارتی

ماده 6_ هر تاجری به استثنای کسبه جزء، مکلف است دفاتر ذیل یا دفاتر دیگری را که وزارت عدلیه به موجب نظامنامه قائم‌مقام این دفاتر قرار‌می‌دهد داشته باشد:

  • دفتر روزنامه
  • دفتر کل
  • دفتر دارایی
  • دفتر کپیه

‌ماده 7_ دفتر روزنامه دفتری است که تاجر باید همه روزه مطالبات، دیون، داد و ستد تجارتی و معاملات راجع به اوراق تجارتی، جمیع واردات و صادرات تجارتی خود را به هر اسم و رسمی که باشد و وجوهی را که برای مخارج شخصی خود‌ برداشت می‌کند در آن دفتر ثبت نماید.

‌ماده 8_ دفتر کل دفتری است که تاجر باید کلیه معاملات را لااقل هفته‌ای یک مرتبه از دفتر روزنامه استخراج و انواع مختلف آن را تشخیص و جدا‌ کرده و هر نوعی را در صفحه مخصوصی در آن دفتر به طور خلاصه ثبت کند.

‌ماده 9_ دفتر دارایی دفتری است که تاجر باید هر سال صورت جامعی از کلیه دارایی منقول و غیر منقول، دیون و مطالبات سال گذشته خود را به ‌ریز ترتیب داده، در آن دفتر ثبت و امضاء نماید و این کار باید تا پانزدهم فروردین سال بعد انجام پذیرد.

‌ماده 10_ دفتر کپیه دفتری است که تاجر باید کلیه مراسلات و مخابرات و صورت‌حساب‌های صادره خود را در آن به ترتیب تاریخ ثبت نماید.

‌ماده 11_ دفاتر مذکور در ماده 6 به استثناء دفتر کپیه، قبل از آنکه در آن چیزی نوشته شده باشد توسط نماینده اداره ثبت، امضا شود.
برای دفتر کپیه امضا مزبور لازم نیست ولی باید اوراق آن دارای نمره ترتیبی باشد.
در موقع تجدید‌سالیانه هر دفتر مقررات این ماده رعایت خواهد شد.

*حق امضاء از قرار هر صد صفحه یا کسور آن دو ریال به علاوه مشمول ماده (135) قانون ثبت اسناد است.

ماده 12_ دفتری که برای امضا به متصدی امضا تسلیم می‌شود، باید دارای نمره ترتیبی و قیطان کشیده باشد و متصدی امضا مکلف است‌ صفحات دفتر را شمرده و در صفحه اول و آخر هر دفتر مجموع عدد صفحات آن را با تصریح به اسم و رسم صاحب دفتر نوشته، با قید تاریخ امضا و دو‌ طرف قیطان را با مهر سربی که وزارت عدلیه برای این مقصود تهیه می‌نماید منگنه کند.
* لازم است کلیه اعداد حتی تاریخ با تمام حروف نوشته شود.

‌ماده 13_ کلیه معاملات و صادرات و واردات در دفاتر مذکوره فوق، باید به ترتیب تاریخ در صفحات مخصوص نوشته شود.
* تراشیدن و حک‌کردن و همچنین جای سفید گذاشتن بیش از آنچه که در دفترنویسی معمول است، در حاشیه و یا بین سطور نوشتن ممنوع است و تاجر باید تمام آن ‌دفاتر را از ختم هر سالی لااقل تا ده سال نگاه دارد.

‌ماده 14_ دفاتر مذکور در ماده 6 و سایر دفاتری که تجار برای امور تجارتی خود به کار می‌برند در صورتی که مطابق مقررات این قانون مرتب شده‌ باشد، بین تجار در امور تجارتی سندیت خواهند داشت و غیر این صورت فقط بر علیه صاحب آن معتبر خواهد بود.

‌ماده 15_ تخلف از ماده 6 و ماده 11 مستلزم دویست تا ده هزار ریال جزای نقدی است.
این مجازات را محکمه حقوق رأساً و بدون تقاضای ‌مدعی‌العموم می‌تواند حکم بدهد و اجرای آن مانع اجرای مقررات راجع به تاجر ورشکسته که دفتر مرتب ندارد نخواهد بود.

‌فصل دوم_دفتر ثبت تجارتی

ماده 16_ در نقاطی که وزارت عدلیه مقتضی دانسته و دفتر ثبت تجارتی تأسیس کند، کلیه اشخاصی که در آن نقاط به شغل تجارت اشتغال دارند، اعم ‌از ایرانی و خارجی به استثنای کسبه جزء باید در مدت مقرر اسم خود را در دفتر ثبت تجارتی به ثبت برسانند، در غیر این صورت به جزای نقدی از دویست تا دو هزار‌ریال محکوم خواهند شد.

ماده 17_ مقررات مربوطه به دفتر ثبت تجارتی را وزارت عدلیه با تصریح به موضوعاتی که باید به ثبت برسد، به موجب نظامنامه معین خواهد کرد.

‌ماده 18_ شش ماه پس از الزامی شدن ثبت تجارتی، هر تاجری که مکلف به ثبت است باید در کلیه اسناد، صورت‌حساب‌ها و نشریات خطی یا چاپی‌ خود در ایران تصریح نماید که در تحت چه نمره به ثبت رسیده، در غیر این صورت علاوه بر مجازات مقرر به جزای نقدی از دویست تا دو هزار ریال محکوم‌می‌شود.

‌ماده 19_ کسبه جزء مذکور در این فصل و فصل اول مطابق مقررات نظامنامه وزارت عدلیه تشخیص می‌شوند.

یک تاجر موفق چه ویژگی هایی دارد؟

  • برای اینکه یک تجارت سود آور داشته باشید و به یک تاجر ماهر تبدیل شوید در قدم اول باید از اصول تجارت و کسب و کار آگاهی کافی و لازم را داشته باشید از جمله آگاهی از اصول اقتصاد، حسابداری، بازاریابی، مدیریت و حقوق.
  • باید در زمینه تجارت و کاری وارد شوید و تجربه کسب کنید، به ویژه قابلیت های شخصی شما باید پرورش یابد از جمله آنها می توان از اشتیاق به تحصیل، محرک ها و انگیزه های شخصی، استقامت در رسیدن به آرمان ها و و اهداف و سر انجام داشتن اشتیاقی وصف ناپذیر و همیشگی از عوامل موثر نام برد.
  • کنترل تصمصیم های مهم و کلیدی در مواقع بحرانی که از نشانه های هوشمندی و توانمندی یک تاجر موفق است که این امر تنها از طریق تجربه اندوزی میسر خواهد بود.
  • برای داشتن یک تجارت موفق بسیار حائز اهمیت است که با کامپیوتر و نحوه کار با آن آشنا باشید.
  • تا حدودی روانشناسی و روابط عمومی را بشناسید تا بتوانید با دیگران ارتباط موثری تری بر قرار کنید.
  • در تبلیغات سر رشته داشته باشید، باید بتوانید فرصت ها و تهدیدات بازار را به خوبی تحلیل و بررسی کنید.

به پایان مقاله تجارت و قوانین آن رسیدیم، امیدواریم این مقاله مفید واقع شده باشد.

ممنون از همراهیتان.
مجموعه AccTrain  طی سالها تلاش  ارايه کننده انواع نرم افزارحسابداری موجود در بازار می باشد،.
مفتخریم پاسخ گوی نیاز شما باشیم .

برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص مالیات و مباحث مالی با ما همرا باشید.

مباحث مرتبط :

2 دیدگاه برای “تجارت چیست؟چه کسانی باید قوانین آن را بدانند؟

ممنون از مطالب مفیدتون

آذر 8, 1399 در 8:03 ب.ظ

    مریم چوپانی

    ارسال پاسخ

    ممنون از توجهتون

    آذر 9, 1399 در 4:20 ب.ظ

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.